Reisinspiratie 7134 - Rondreis Brazilië, augustus 2025

Porto Jofre – Ein Paradies für Natur- und Jaguar-Liebhaber im Herzen des Pantanal

Porto Jofre, am Ende der berühmten Transpantaneira-Straße im Herzen des brasilianischen Pantanal gelegen, ist eine wahre Oase für Naturliebhaber und Abenteurer, die davon träumen, Jaguare in ihrer natürlichen Umgebung zu beobachten. Dieses abgelegene und faszinierende Reiseziel bietet unvergleichliche Möglichkeiten, diese majestätischen Raubkatzen entlang der gewundenen Flussufer zu entdecken, die das riesige Feuchtgebiet durchziehen. Porto Jofre gilt als einer der besten Orte weltweit zur Jaguar-Beobachtung, da diese beeindruckenden Tiere besonders in den kühleren Morgen- und späten Nachmittagsstunden häufig gesichtet werden.

Neben der atemberaubenden Begegnung mit Jaguaren können Besucher von Porto Jofre eine unglaubliche Vielfalt an Wildtieren erleben, darunter Kaimane, Wasserschweine (Capybaras), Riesenotter und eine außergewöhnliche Vogelwelt. Die einzigartige Lage von Porto Jofre, an der der Cuiabá-Fluss mit anderen Wasserwegen zusammentrifft, schafft ein artenreiches Ökosystem, das eine beeindruckende Biodiversität beherbergt.

Für alle, die die Magie des Pantanal und die faszinierende Welt der Jaguare hautnah erleben möchten, bietet Porto Jofre nicht nur spektakuläre Tierbeobachtungen, sondern auch eine willkommene Auszeit vom hektischen Alltag. Hier kann man sich vollkommen der Ruhe und Schönheit der Natur hingeben. Mit spezialisierten Touren und erfahrenen Guides wird ein Besuch in Porto Jofre zu einem unvergesslichen Abenteuer, das Sie näher an die Wildnis bringt als je zuvor. Ob leidenschaftlicher Naturfotograf oder begeisterter Tierfreund – Porto Jofre verspricht ein unvergleichliches Erlebnis im Herzen des Pantanal.

Unterkunftsmöglichkeiten

In Porto Jofre gibt es eine Auswahl an Unterkünften für unterschiedliche Budgets – von einfachen, authentischen Lodges bis hin zu komfortablen Hotels, die eine intensive Naturerfahrung im Pantanal ermöglichen.

Für Reisende, die eine preiswerte, aber authentische Unterkunft suchen, ist Berço Pantaneiro eine hervorragende Wahl. Diese charmante Lodge bietet schlichte, aber gemütliche Zimmer und ist bekannt für ihre herzliche Gastfreundschaft sowie die Nähe zur lokalen Natur und Kultur.

Wer etwas mehr Komfort bevorzugt, findet in Santa Rosa und dem Hotel Porto Jofre zwei ausgezeichnete Optionen. Santa Rosa besticht durch eine familiäre Atmosphäre, gut ausgestattete Zimmer und vielfältige Naturaktivitäten. Das Hotel Porto Jofre hingegen bietet großzügige Unterkünfte mit hochwertigen Annehmlichkeiten, sodass Gäste ihren Aufenthalt inmitten der Wildnis in vollen Zügen genießen können.

Für ein einmaliges Jaguar-Erlebnis bieten die Jaguar Suites und das Flotel eine unvergleichliche Möglichkeit, mitten auf dem Fluss zu übernachten. Diese schwimmenden Hotels sind speziell für Naturbegeisterte und Fotografen konzipiert, die die majestätischen Jaguare in ihrer natürlichen Umgebung beobachten möchten. Die komfortablen und geräumigen Zimmer mit Flussblick ermöglichen eine hautnahe Begegnung mit der Tierwelt und bieten gleichzeitig eine ruhige, besondere Atmosphäre auf dem Wasser. Das Erlebnis, in einer dieser schwimmenden Unterkünfte zu übernachten, ist einzigartig – begleitet vom Klang der Natur und dem Anblick der atemberaubenden Pantanal-Landschaft.

Egal, ob Sie eine preisgünstige Option oder luxuriösen Komfort bevorzugen – Porto Jofre bietet die ideale Basis, um die Wunder des Pantanal zu erkunden und die beeindruckenden Jaguare, die unangefochtenen Könige dieser Wildnis, hautnah zu erleben.

Rio de Janeiro is de bekendste stad van Brazilië en het ideale begin- of eindpunt van een rondreis: KLM vliegt dagelijks rechtstreeks vanaf Amsterdam (circa 11,5 uur). Reken op 3 tot 4 nachten voor het Christusbeeld, de Suikerbroodberg, de stranden van Copacabana en Ipanema en de wijken Lapa en Santa Teresa. Beste reistijd: april tot en met oktober, droger en aangenaam warm; carnaval valt in februari of begin maart.

Rio de Janeiro, de 'Cidade Maravilhosa', is een mix van groene bergen die uit de oceaan oprijzen, goudgele stranden en een bruisende metropool. De bewoners, de Cariocas, staan bekend om hun levensvreugde. Hieronder vindt u wat onze specialisten u meegeven voor een geslaagd verblijf.

Hoogtepunten van Rio de Janeiro

• Corcovado en het Christusbeeld: met het tandradtreintje door het Tijuca-regenwoud omhoog naar het 38 meter hoge beeld, met het meest complete panorama over de stad. Ga vroeg in de ochtend: minder drukte en vaak helderder zicht.
• Suikerbroodberg (Pão de Açúcar): twee kabelbanen naar de top van de granieten rots; bij zonsondergang het mooiste uitzicht over de baai van Guanabara en Copacabana.
• Copacabana en Ipanema: de beroemdste stranden ter wereld, met voetvolley, strandkiosken en een ijskoude caipirinha. Op zondag is de boulevard autovrij: huur een fiets en fiets mee met de Cariocas.
• Lapa en Santa Teresa: het Boheemse hart van de stad. In Lapa 's avonds live samba, overdag via de gekleurde trap Escadaria Selarón omhoog naar het artistieke Santa Teresa met ateliers en uitzichtpunten.
• Tijuca Nationaal Park: een compleet regenwoud midden in de stad. Het uitzichtpunt Vista Chinesa is een minder bekend maar prachtig panorama.
• Sambadrome: tijdens carnaval de optochten van de sambascholen; buiten carnaval zijn de repetities van de sambascholen (augustus tot januari) een leuk alternatief.

Beste reistijd voor Rio de Janeiro

Rio is het hele jaar te bezoeken. Van april tot en met oktober is het droger en aangenaam warm (22–28 °C), ideaal voor stad, strand en uitzichtpunten. December tot en met maart is de Braziliaanse zomer: heet (30 °C en meer), vochtig en met tropische buien in de namiddag, maar ook de tijd van carnaval en de levendigste strandsfeer. In juni en juli kan het 's avonds fris zijn (rond 18 °C). Rond oud en nieuw en carnaval zijn hotels ruim van tevoren vol; boek dan tijdig.

Bereikbaarheid en reistijd

KLM vliegt dagelijks rechtstreeks van Amsterdam naar Rio de Janeiro (luchthaven Galeão, GIG); ook TAP via Lissabon is een goede optie. Binnenlandse vluchten vertrekken vanaf GIG en het centraal gelegen Santos Dumont (SDU). Wij regelen een privétransfer van de luchthaven naar uw hotel (30–60 minuten naar de Zona Sul). Vanuit Rio bereikt u per auto de Costa Verde: Ilha Grande in circa 2,5 uur plus een boottocht, Paraty in circa 4 uur en Búzios in circa 2,5 uur.

Hoeveel dagen in Rio de Janeiro?

Wij adviseren 3 tot 4 nachten: één dag voor Corcovado en Suikerbroodberg, één dag voor Lapa, Santa Teresa en het centrum, en tijd voor het strand en een excursie zoals een fietstocht langs de boulevards of een wandeling in het Tijuca-park. Wie carnaval meemaakt, plant 4 tot 5 nachten.

Waar verblijven in Rio de Janeiro?

Copacabana en Ipanema zijn de beste basis: veilig, aan het strand en met restaurants en bars binnen loopafstand. Leblon is rustiger en chiquer; Santa Teresa is sfeervol maar minder praktisch voor het strand. Zie het tabblad hotels bij onze arrangementen voor onze selectie in de toeristenklasse en de superieure klasse.

Culinair Rio: onze restauranttips

• Churrascaria Palace (Copacabana): bekroonde churrascaria waar obers met spiezen gegrild vlees aan tafel komen. Een must voor vleesliefhebbers.
• Aprazível (Santa Teresa): authentieke Braziliaanse gerechten met een panoramisch uitzicht over de stad.
• Bar do Mineiro (Santa Teresa): informeel en lokaal, dé plek voor een traditionele feijoada.
• Zazá Bistrô Tropical (Ipanema): kleurrijk en creatief, een feest voor oog en smaak.
• Sushi Leblon (Leblon): een van de meest gerenommeerde Japanse restaurants van Brazilië.

Goed te combineren met

Rio is het perfecte startpunt van vrijwel elke route door Brazilië. Populaire combinaties zijn het autovrije eiland Ilha Grande en het koloniale Paraty aan de Costa Verde, de badplaats Búzios, de watervallen van Foz do Iguaçu (2 uur vliegen) en de wildlife van de Pantanal. Bekijk als voorbeeld ons stadsarrangement Rio de Janeiro of de rondreizen Parels van Rio en Rio, Costa Verde & Iguaçu.

Veelgestelde vragen over Rio de Janeiro

Is Rio de Janeiro veilig voor toeristen?
Ja, met de gebruikelijke voorzorgen: verblijf in de Zona Sul (Copacabana, Ipanema, Leblon), draag geen zichtbare sieraden of dure camera's op straat, gebruik 's avonds een taxi of app-taxi en laat waardevolle spullen in de hotelkluis. Onze lokale vertegenwoordiging geeft u bij aankomst actuele tips.

Hoeveel dagen heb ik nodig voor Rio?
Drie tot vier nachten zijn voldoende voor de hoogtepunten en een stranddag; met carnaval of een dagtrip naar Petrópolis of Búzios rekent u een dag extra.

Wanneer is carnaval in Rio?
Carnaval valt jaarlijks in februari of begin maart (de week vóór Aswoensdag). De optochten in het Sambadrome zijn het hoogtepunt; toegangskaarten en hotels regelen wij ruim van tevoren.

Kan ik Rio combineren met strand?
Zeker: Ilha Grande en Búzios liggen op enkele uren rijden en zijn ideaal als afsluiting van een rondreis.

Tip van Brazilië Reis Specialist

Plan een fietstocht door Copacabana en de wijkjes erachter om gelijk een goed beeld van de omgeving te krijgen. Rio kan overweldigend zijn; wij kiezen met u het hotel op de juiste plek en regelen de excursies met Engelssprekende gidsen. Neem contact op voor een vrijblijvend reisvoorstel.

De Noordelijke Pantanal, in de staat Mato Grosso en bereikbaar via Cuiabá, is de beste plek ter wereld om jaguars in het wild te zien. Langs de Transpantaneira, de 147 kilometer lange onverharde weg naar Porto Jofre, liggen de lodges vanwaar u per boot, te voet en per truck op safari gaat. Reken op 4 tot 6 nachten; beste reistijd voor jaguars is juli tot en met oktober.

De Pantanal is het grootste moerasgebied ter wereld en het beste wildlifegebied van Zuid-Amerika: kaaimannen, capibara's, reuzenotters, hyacintara's, jabiru's en – in het noorden – de jaguar. Anders dan in de Amazone is het landschap open, waardoor u de dieren daadwerkelijk ziet.

Hoogtepunten van de Noordelijke Pantanal

• Porto Jofre, de jaguarhoofdstad: aan het einde van de Transpantaneira, waar u per boot de oevers van de Cuiabá- en Piquiri-rivier afzoekt. In het droge seizoen is de kans op een jaguar hier zeer groot.
• De Transpantaneira: 147 kilometer zandweg met ruim honderd houten bruggen; alleen de rit al is een safari, met kaaimannen en watervogels langs de weg.
• Lodges met eigen gidsen: van de toeristenklasse (Pousada Piuval, UeSo Lodge) tot de superieure klasse (Pousada do Rio Mutum, Araras Eco Lodge), op basis van volpension en met dagelijkse excursies.
• Nachtsafari's en paardrijden: 's nachts met de spotlight op zoek naar ocelot, tapir en kaaimannen; overdag te paard door de overstroomde vlaktes.
• Vogelrijkdom: ruim 650 vogelsoorten, waaronder de hyacintara, de grootste papegaai ter wereld.

Beste reistijd voor de Noordelijke Pantanal

De beste periode voor jaguars en andere zoogdieren is het droge seizoen van juli tot en met oktober: het water trekt zich terug, dieren concentreren zich langs de rivieren en de wegen zijn goed begaanbaar. April tot en met juni is een mooi tussenseizoen met milde temperaturen en veel activiteit rond de slinkende poelen. In het natte seizoen (december tot en met maart) is het landschap groen en vol watervogels, maar zijn delen van de Transpantaneira slecht begaanbaar en zijn jaguars moeilijker te zien. September en oktober zijn heet (35 °C en meer).

Bereikbaarheid en reistijd

U vliegt naar Cuiabá (circa 2 uur vanuit São Paulo of Rio de Janeiro, ook rechtstreeks vanuit Manaus en Campo Grande). Vanaf Cuiabá is het ongeveer 100 kilometer asfalt naar Poconé, waar de Transpantaneira begint. De eerste lodges liggen op 1 tot 2 uur rijden van Cuiabá; Porto Jofre ligt op 4 tot 5 uur. Wij regelen de transfers per 4x4, of u rijdt zelf; in het droge seizoen is de weg met een gewone auto te doen.

Hoeveel dagen in de Noordelijke Pantanal?

Wij adviseren circa 3 a 4 nachten: 2 nachten in een lodge langs de Transpantaneira voor de algemene wildlife en 2 tot 3 nachten in Porto Jofre voor de jaguars. Wie alleen jaguars wil zien, boekt 3 nachten Porto Jofre; wie ook vogels en het landschap wil beleven, neemt 5 tot 6 nachten.

Noord of Zuid: welke Pantanal past bij u?

De Noordelijke Pantanal is dé keuze voor jaguars en combineert goed met Chapada dos Guimarães en Nobres. De Zuidelijke Pantanal (via Campo Grande) biedt fazenda's met een bredere natuurbeleving, jaguars met wat geluk, en combineert met het riviersnorkelen in Bonito. Een combinatie van beide is mogelijk in een reis van drie weken.

Goed te combineren met

Op enkele uren rijden van Cuiabá liggen de rode kliffen en watervallen van Chapada dos Guimarães en de kristalheldere rivieren van Nobres; samen vormen ze een self-drive van 5 dagen. Verder is de Pantanal per vliegtuig goed te koppelen aan de Amazone bij Manaus, de watervallen van Foz do Iguaçu en de Zuidelijke Amazone bij Jardim da Amazônia. Voorbeelden: UeSo Lodge met jaguartour, arrangement Porto Jofre en de natuurrondreis Into the Wild.

Veelgestelde vragen over de Noordelijke Pantanal

Hoe groot is de kans om een jaguar te zien?
In Porto Jofre tussen juli en oktober zeer groot: de meeste gasten zien bij twee tot drie dagen op de rivier meerdere jaguars. Buiten het droge seizoen is de kans duidelijk kleiner.

Wat is inbegrepen bij een Pantanal-lodge?
Vrijwel altijd volpension en twee tot drie excursies per dag met een natuurgids (boot, wandeling, truck, paardrijden, nachtsafari). Drankjes en fooien zijn meestal niet inbegrepen.

Is de Pantanal geschikt voor kinderen?
Ja, vanaf ongeveer 6 jaar: de boottochten zijn rustig en de dieren zijn goed zichtbaar. Houd rekening met hitte en muggen; lange kleding en DEET zijn aan te raden.

Heb ik vaccinaties nodig?
Een gelekoortsvaccinatie wordt aanbevolen voor Mato Grosso; malaria komt in de Pantanal nauwelijks voor. Raadpleeg altijd de GGD of een reisvaccinatiecentrum voor persoonlijk advies.

Tip van Brazilië Reis Specialist

Combineer twee lodges: eerst een lodge aan het begin van de Transpantaneira voor de vogels, kaaimannen en capibara's, daarna Porto Jofre voor de jaguars. Zo ziet u de Pantanal in al zijn variatie en spreidt u de rijtijd. Wij kennen de lodges en gidsen persoonlijk en stellen graag een route op maat voor u samen.

Porto Jofre, aan het einde van de Transpantaneira in de Noordelijke Pantanal, is de beste plek ter wereld om jaguars in het wild te zien: per boot langs de oevers van de Cuiabá-, Piquiri- en Três Irmãos-rivier, waar de dieren in het droge seizoen jagen en zonnen. Reken op 3 nachten; beste reistijd is juli tot en met oktober, met de hoogste kans in augustus en september.

De jaguar is de grootste kat van Amerika en in de rest van het continent zeer schuw. In het Encontro das Águas-reservaat bij Porto Jofre leeft een uitzonderlijk hoge dichtheid en zijn de dieren gewend aan boten. Daardoor ziet u ze hier niet als schim, maar vaak minutenlang op de oever, jagend op kaaimannen of capibara's.

Hoogtepunten van Porto Jofre

• Jaguarsafari's per boot: twee tochten per dag, in de koele ochtend en de late namiddag, met gespecialiseerde gidsen en bootsmannen (piloteiros) die via de radio waarnemingen delen.
• Reuzenotters: speelse familiegroepen in de rivierarmen, vaak even spectaculair als de jaguars.
• Kaaimannen, capibara's en tapirs op de zandbanken en in het gras langs het water.
• Vogels: ijsvogels, hyacintara's, jabiru's, reigers en de zeldzame agami-reiger.
• De Transpantaneira: 147 kilometer zandweg met ruim honderd houten bruggen en lodges onderweg, zelf al een safari.

Beste reistijd voor Porto Jofre

Het seizoen loopt van juni tot en met november; van juli tot en met oktober is de kans op jaguars het grootst, omdat het lage water de dieren naar de oevers dwingt. Augustus en september zijn de top, maar ook het drukst en het heetst (35–40 °C). In het regenseizoen (december tot en met mei) staan grote delen onder water, is de Transpantaneira vaak slecht begaanbaar en zijn de meeste accommodaties in Porto Jofre gesloten.

Bereikbaarheid en reistijd

U vliegt naar Cuiabá (circa 2 uur vanuit São Paulo of Rio). Vanaf Cuiabá is het 100 kilometer asfalt naar Poconé en daarna 147 kilometer Transpantaneira; reken op 4 tot 5 uur rijden per 4x4. Wij regelen de transfers, meestal met een tussenstop in een lodge langs de Transpantaneira. Terug kunt u ook per boot naar Porto Jofre en per 4x4 naar Cuiabá.

Hoeveel dagen in Porto Jofre?

Wij adviseren 3 nachten: twee volle dagen op de rivier geven een zeer hoge kans op meerdere jaguars. Fotografen nemen 4 nachten. Combineer met 2 nachten in een lodge langs de Transpantaneira voor de overige wildlife en om de rijtijd te spreiden.

Waar verblijven in Porto Jofre?

De keuze gaat tussen de lodges aan de wal, zoals Berço Pantaneiro met eigen boten, en de drijvende Flotel en Jaguar Suites aan de Piquiri-rivier, midden in het jaguargebied. Alle arrangementen zijn op basis van volpension met dagelijkse boottochten. Boek vroeg: het aantal bedden in Porto Jofre is beperkt en het seizoen is kort.

Goed te combineren met

Vrijwel altijd met de lodges van de Noordelijke Pantanal langs de Transpantaneira, en vanuit Cuiabá met Chapada dos Guimarães, Nobres en de Amazone. Voorbeelden: arrangement Porto Jofre, UeSo Lodge met jaguartour en de natuurrondreis Into the Wild.

Veelgestelde vragen over Porto Jofre

Hoe groot is de kans om een jaguar te zien?
In het hoogseizoen zeer groot: bij twee volle dagen op de rivier ziet vrijwel iedereen meerdere jaguars. Een garantie kan niemand geven; het blijft wilde natuur.

Hoe dicht kom ik bij de jaguars?
De boten houden afstand, maar jaguars langs de oever laten zich vaak tot enkele tientallen meters benaderen. Een telelens van 300 mm of meer is voor foto's aan te raden.

Is een jaguartour ook als dagexcursie mogelijk?
Ja, vanuit lodges halverwege de Transpantaneira bieden wij een lange dagtocht naar Porto Jofre aan, bijvoorbeeld bij de UeSo Lodge. Voor de beste kans blijft overnachten in Porto Jofre de eerste keuze.

Is het geschikt voor kinderen?
Vanaf circa 8 jaar: de boottochten duren 3 tot 4 uur in de zon; neem hoed, zonnebrand en veel water mee.

Tip van Brazilië Reis Specialist

Plan Porto Jofre in augustus of september en boek een jaar vooruit als u een specifieke lodge wilt. Vraag ons naar een privéboot: dan bepaalt u zelf hoe lang u bij een jaguar blijft, wat voor fotografen het verschil maakt.

Pipa is een stranddorp op 80 kilometer (1,5 uur) ten zuiden van Natal, in Rio Grande do Norte: stranden tussen oranjerode kliffen, dolfijnen in de Baía dos Golfinhos, een levendige hoofdstraat met restaurants en bars en een relaxte bohemiensfeer. Reken op 3 tot 4 nachten als afsluiting van een rondreis; beste reistijd september tot en met februari.

Pipa was een vissersdorp tot surfers en reizigers het in de jaren tachtig ontdekten. Het is uitgegroeid tot een van de populairste kustplaatsen van het noordoosten, maar de kliffen, het Atlantisch bosreservaat en de autovrije stranden houden het kleinschalig.

Hoogtepunten van Pipa

• Baía dos Golfinhos: de baai waar 's ochtends bij laagwater dolfijnen vlak bij het strand zwemmen; via een trap langs de kliffen of te voet bij eb.
• Praia do Amor: het hartvormige surfstrand onder de kliffen, met uitzichtpunt.
• Praia do Madeiro: lang strand met surfscholen en zeeschildpadden.
• Santuário Ecológico: wandelpaden door het Atlantisch bos met uitzichtpunten over de kliffen.
• Buggytocht naar de Lagoa de Guaraíras voor de zonsondergang en de strandjes tot Barra de Cunhaú.
• Avenida Baía dos Golfinhos: de hoofdstraat met restaurants, winkeltjes en 's avonds muziek.

Beste reistijd voor Pipa

Van september tot en met februari is het droog en zonnig (27–31 °C) met een frisse wind; oud en nieuw en carnaval zijn druk. Van april tot en met juli valt de meeste regen, meestal in buien met zon ertussen. De dolfijnen zijn het hele jaar te zien, het beste bij laagwater in de ochtend.

Bereikbaarheid en reistijd

Vanaf de luchthaven van Natal is het 1,5 uur rijden; vanaf João Pessoa 2 uur. Wij regelen privétransfers, ook rechtstreeks vanuit Recife (4 uur) of als onderdeel van een self-drive langs de kust. In Pipa is alles te voet te doen; voor de stranden verderop is een buggy of taxi handig.

Hoeveel dagen in Pipa?

Wij adviseren 3 tot 4 nachten: dolfijnen bij de Baía dos Golfinhos, een buggytocht, het santuário en veel strand. Als strandafsluiting van een rondreis zijn 4 tot 5 nachten ontspannen.

Goed te combineren met

Met Natal en de duinen van Genipabu, João Pessoa, Olinda en Fernando de Noronha (vanuit Natal). Voorbeelden: arrangement Pipa, strandvakantie Pipa en de rondreizen Strand en Jungle en Nordeste Atlântico.

Veelgestelde vragen over Pipa

Kan ik de dolfijnen echt zien?
Ja, vrijwel dagelijks in de Baía dos Golfinhos bij laagwater in de ochtend, vaak op enkele meters van het strand; ook per boottocht.

Is Pipa geschikt voor kinderen?
Ja, Praia do Centro en Madeiro zijn kalm; de trappen langs de kliffen en de buggytocht zijn een avontuur.

Pipa of Jericoacoara?
Pipa voor kliffen, dolfijnen, Atlantisch bos en een levendige hoofdstraat; Jericoacoara voor duinen, lagunes en watersport.

Hoe kom ik van Pipa naar Fernando de Noronha?
Via de luchthaven van Natal (1,5 uur rijden) met een vlucht van 1 uur; wij plannen de aansluiting.

Tip van Brazilië Reis Specialist

Loop bij laagwater over het strand van Praia do Centro naar de Baía dos Golfinhos in plaats van via de trap; controleer de getijden, want bij vloed is de doorgang afgesloten. Kies een pousada op de kliffen voor het uitzicht of aan Praia do Centro voor de gezelligheid.